Project omschrijving

Suzanne Bogaerds-Hazenberg

PhD, Universiteit Utrecht

Evenement

Hilde Kooiker-den Boer

Pabo-docent & PhD, Universiteit Utrecht & HZ University of Applied Sciences

Jacqueline Evers-Vermeul

Docent, Universiteit Utrecht

SESSIE

Leesonderwijs: kunnen we de kloof tussen wetenschap en praktijk overbruggen?

Vanuit de wetenschap is er veel bekend over tekstbegrip en effectief leesonderwijs. Helaas zijn deze theorieën vaak niet praktisch genoeg en komen wetenschappelijke inzichten daardoor nauwelijks in de klas terecht. Er is bij begrijpend lezen dus sprake van een kloof tussen wetenschap en praktijk.

In deze sessie gaan we in gesprek over drie oplossingsrichtingen om wetenschappelijke theorieën daadwerkelijk het klaslokaal in te krijgen:

1. theoretische kennis van leerkrachten vergroten;
2. bewezen didactieken toepasbaar maken;
3. evidence-based lesmaterialen ontwikkelen.

Daarbij zullen we ook onze ervaringen delen rondom ontwerpgericht onderzoek, een vorm van samenwerking waarbij leerkrachten en wetenschappers samen lesmaterialen ontwikkelen. Dit schept nieuwe uitdagingen voor alle partijen, maar er liggen ook duidelijke kansen voor professionalisering. Bovendien levert het bruikbare materialen op waarin bewezen effectieve didactieken een plek krijgen.

BIO

Suzanne Bogaerds-Hazenberg is als promovenda verbonden aan de Universiteit Utrecht. In haar onderzoek naar begrijpend lezen in het basisonderwijs probeert ze inzichten vanuit onderwijskunde en taalwetenschap met elkaar te verweven. Suzannes onderzoek richt zich in het bijzonder op de vraag of onderwijs over tekststructuur leerlingen kan helpen om teksten beter te begrijpen. Hiervoor ontwikkelde zij samen met een groep basisschoolleerkrachten een lessenserie waarin ook modeling en samenwerkend leren een grote rol spelen.

Hilde Kooiker-den Boer is docent Nederlands aan de pabo van HZ University of Applied Sciences in Vlissingen en is als buitenpromovenda verbonden aan de Universiteit Utrecht. In haar onderzoeksproject verkent zij mogelijkheden om taalonderwijs en zaakvakonderwijs (natuur en techniek) te integreren. In deze geïntegreerde lessen wordt enerzijds gewerkt aan kennis over tekststructuur en anderzijds aan vakinhoudelijke leerdoelen. De lessen bevatten zowel functionele lees- en schrijfopdrachten als hands-on activiteiten. Hilde onderzoekt welk effect dit geïntegreerde aanbod heeft op lees- en schrijfvaardigheden en op inhoudelijke vakkennis.

Dr. Jacqueline Evers-Vermeul werkt als universitair docent bij het Departement Talen, Literatuur en Communicatie aan de Universiteit Utrecht. Zij doet binnen het Utrechts Instituut voor Linguïstiek OTS onderzoek naar taal- en geletterdheidontwikkeling en de rol die teksten daarin spelen: welke kenmerken maken een tekst of toetsvraag lastig te begrijpen, hoe komt dat en wat betekent dit voor de onderwijspraktijk?

ARCHIEF

Begrijpend lezen op de basisschool: een tussenbalans

Begrijpend lezen is vaak een hoofdpijndossier, en niet onterecht. Nederlandse basisschoolleerlingen zijn weinig gemotiveerd om te lezen en ze maken in de middenbouw weinig ontwikkeling door in hun leesvaardigheid. In groep 8 kunnen veel leerlingen nauwelijks effectieve leesstrategieën opnoemen. Begrijpend lezen vormt dan vaak een struikelblok, terwijl er juist allerlei wetenschappelijke inzichten zijn ontwikkeld over effectief leesonderwijs. Tijd voor een tussenbalans en om de huidige praktijk van het Nederlandse begrijpend leesonderwijs te spiegelen aan enkele wetenschappelijke inzichten.
Tijdens deze lezing bespreek ik de resultaten van een materiaalanalyse van zeven lesmethodes en van een reeks interviews met basisschoolleerkrachten. Eerst laat ik zien welke kennis en vaardigheden leerlingen opdoen over tekststructuur en leesstrategieën. Ook bespreek ik welke didactieken de lesmethodes voor begrijpend lezen voorschrijven en hoe die lesinhoud en didactieken passen bij ingrediënten die volgens de wetenschap nuttig zijn. De interviews schetsen een levendig beeld van de wijze waarop deze inhoud en didactiek in de klas vorm krijgen en tonen samen met de materiaalanalyse de sterke, maar ook zwakke plekken van het huidige leesonderwijs. Tot slot doe ik enkele suggesties ter verbetering, zoals een geleidelijker didactische fasering en theorie over tekststructuur aanleren als betekenisvol kader voor het werken met leesstrategieën.

MATERIALEN

Nog niet beschikbaar

Meer researchED direct naar je inbox?

Blijf op de hoogte over onder andere sprekers, workshops, ticket verkoop en nieuwe blog posts.